Oefenlab · probeer het zelf
Verander bedragen en keuzes, bekijk wat er gebeurt en vergelijk de uitkomsten. De simulaties zijn voorbeelden om het verhaal beter te begrijpen, geen persoonlijk advies.
Verken hoe loon, pensioenpremie en de drie pensioenpijlers zich tot elkaar verhouden. Bedragen zijn voorbeelden en geen berekening van je nettoloon.
Interactieve leerroute · belastingjaar 2026
Volg vier korte lessen. Lees de regel, beantwoord de vraag en bekijk direct waarom het antwoord klopt.
0 van 4 lessen goed beantwoord
Les 1 van 4
De werkgever houdt loonheffing in op je loon en draagt die af. Loonheffing is een voorheffing op inkomstenbelasting en bestaat, afhankelijk van je situatie, ook uit premies volksverzekeringen. Premies voor werknemersverzekeringen zijn meestal werkgeverslasten, geen inhouding op jouw nettoloon.
Je kunt lessen opnieuw bekijken en antwoorden aanpassen.
Officiële bronnen voor de regels
Educatieve uitleg, geen persoonlijk belastingadvies. De 2026-regels en tabellen kunnen wijzigen; controleer voor een echte berekening altijd de actuele officiële informatie.
Verdieping · probeer het zelf
De percentages voor het werkgeverspensioen zijn voorbeelden. Pas ze aan om te zien wat er met de bedragen gebeurt.
Voor dit rekenvoorbeeld worden beide percentages toegepast op het volledige bruto maandloon. Een echte pensioenregeling kan een andere premiegrondslag en afspraken hebben.
Vereenvoudigde voorbeeldstrook
Dit is geen nettoloonberekening. Loonheffing, heffingskortingen, vakantiegeld en andere inhoudingen zijn niet meegenomen.
Wat vertelt deze strook over pensioen?
Een loonstrook laat vooral zien wat er met loon en eventuele pensioenpremie gebeurt. De drie pensioenpijlers worden niet op dezelfde manier opgebouwd of betaald.
Pijler 1
Geen aparte regel
per maand in dit voorbeeld
De AOW is de wettelijke basis. Je bouwt geen persoonlijke AOW-pot op met een bedrag dat op je loonstrook staat.
De AOW wordt landelijk gefinancierd uit belasting- en premie-inkomsten. De loonstrook vermeldt meestal geen aparte persoonlijke AOW-inleg.
Pijler 2
€ 600,00
per maand in dit voorbeeld
In dit voorbeeld gaat deze maand dit bedrag aan pensioenpremie naar de pensioenregeling.
Jij draagt € 200,00 bij; je werkgever legt € 400,00 in. De regeling en premiegrondslag verschillen per werkgever.
Pijler 3
€ 150,00
per maand in dit voorbeeld
Dit is de eigen maandelijkse aanvulling die je hierboven instelt, bijvoorbeeld sparen of beleggen voor later.
Een lijfrente kan onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar zijn als je voldoende jaarruimte of reserveringsruimte hebt. Gewoon sparen of beleggen werkt fiscaal anders.
Pensioengevend salaris min franchise geeft de pensioengrondslag. De regeling bepaalt hoe de premie wordt berekend en verdeeld tussen werknemer en werkgever.
Oefen met een voorbeeldregeling
Verander de voorbeeldbedragen. De premiepercentages, pensioengrondslag en franchise van jouw eigen regeling kunnen anders zijn. Dit rekent alleen een fictieve premie op basis van een jaarsalaris; het berekent niet hoeveel pensioen je later krijgt.
Voorbeeld per jaar
Gebruik je regeling, UPO of pensioenportaal voor echte bedragen. Premie is niet één-op-één je latere pensioenuitkering: regels, verzekeringen, kosten en beleggingsresultaten tellen ook mee.
Pensioen en tijd
Vergelijk een vroege en late start. Rendement is onzeker; de bedragen zijn voorbeelden, geen voorspelling of garantie.
Verschil: € 5.411,09
De vroege inleg wordt ongeveer 4,32 keer zo groot.
Vroeg: € 7.039,99
Laat: € 1.628,89
Dezelfde € 1.000,00. Toch ontstaat een verschil van € 5.411,09. Niet doordat er meer geld is ingelegd, maar doordat de eerste inleg langer de tijd kreeg om te renderen.
Wie vroeg begint, legt in dit voorbeeld meer geld in. Het eindvermogen wordt ongeveer 3,65 keer zo groot. Dat komt doordat de eerste stortingen langer kunnen renderen en ook het behaalde rendement opnieuw kan renderen.
Voorzichtig
3%
40 jaar: € 183.437,99
20 jaar: € 65.370,89
Midden
5%
40 jaar: € 296.504,92
20 jaar: € 81.160,90
Gunstig
7%
40 jaar: € 494.308,40
20 jaar: € 101.507,28
Dit zijn rekenvoorbeelden, geen voorspellingen. Rendement is onzeker en kan hoger of lager uitvallen. De bedragen zijn nominaal en niet gecorrigeerd voor inflatie of belasting. Officiële pensioenuitvoerders gebruiken hun eigen voorgeschreven scenarioberekeningen.
Zelf beginnen met opbouwen is belangrijk, maar je pensioen hangt in Nederland meestal niet alleen af van je eigen spaar- of beleggingsrekening. Het pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers. De AOW biedt een wettelijke basis. Veel werknemers bouwen daarnaast pensioen op via hun werkgever. Wat daarna nog ontbreekt, kun je mogelijk zelf aanvullen.
Belangrijke nuance: dat betekent niet dat pensioen zonder risico is. De hoogte van pensioen kan veranderen. In pensioenregelingen via werkgevers worden financiële risico's echter gezamenlijk gedragen en kunnen reserves worden gebruikt om tegenvallers te dempen. Bij individueel sparen of beleggen draag je doorgaans meer zelf het risico van rendement, kosten en timing.
Bekijk hoe de drie pensioenpijlers samenwerkenLees wat deze fiscale begrippen betekenen en welke gegevens bij een berekening van belang kunnen zijn.
Jaarruimte kijkt naar je pensioentekort. Voor de jaarruimte van een bepaald belastingjaar zijn gegevens uit het voorafgaande jaar nodig, waaronder je inkomen en pensioenaangroei.
Heb je de jaarruimte uit eerdere jaren niet volledig gebruikt? Dan kan het niet-gebruikte deel mogelijk meetellen als reserveringsruimte.
Interactief denkexperiment
Een oude sok werkt ook.
Tenminste... totdat je ontdekt dat miljoenen Nederlanders precies hetzelfde dachten.
Interactief oefenlab
Pas bedragen en scenario's aan. De voorbeelden helpen je verbanden ontdekken, maar voorspellen niet je persoonlijke belasting of pensioen.
MODULE 3 · SIMULATOR
Vul een fictieve jaarafrekening in. Een aangifte is in werkelijkheid uitgebreider en houdt rekening met persoonlijke gegevens en de regels voor dat jaar.
Terug in dit voorbeeld: € 500
Er is meer loonheffing betaald dan de uiteindelijke belasting.
MODULE 4 · AOW-SIMULATOR
De vereenvoudigde vuistregel is 2% per verzekerd jaar in de opbouwperiode van 50 jaar vóór je AOW-leeftijd. Pas de slider aan om te zien wat verzekerde jaren betekenen.
80% van volledige opbouw
Gemiste verzekerde jaren: 10. Volgens deze vuistregel verlaagt elk onverzekerd jaar de opbouw met ongeveer 2 procentpunt.
Dit is alleen de opbouwvuistregel, geen eurobedrag of rechtentoets. Wonen en werken, verzekeringsstatus, verdragen en vrijwillige verzekering kunnen verschil maken. Vraag je eigen overzicht op bij de SVB. Een jaar zonder inkomen kan toch een verzekerd jaar zijn; meer premie betalen geeft niet vanzelf meer AOW.
Stap in de route
dragen bij
Ontvanger / route
int premie
Stap in de route
financieren samen
Stap in de route
voert uit
Stap in de route
ontvangen AOW
MODULE 5 · RENDEMENTSSIMULATOR
Eigen inleg samen
€ 84.000
Rekenkundige eindwaarde
€ 221.693
Extra inleg in dit voorbeeld: € 0. Andere pijlers, zoals AOW en een bestaande werkgeversregeling, kunnen wel verder opbouwen.
Bij € 200 per maand is je totale voorbeeldinleg na 35 jaar € 84.000; de rekenkundige eindwaarde is € 221.693. Rendement is onzeker en de uitkomst is geen voorspelling.
Geen voorspelling of garantie. Dit model rekent met vaste maandinleg en rendement, zonder inflatie, veranderende inleg, belastingen, productkosten of koersschommelingen. Een goed of slecht rendement is niet voorspelbaar. Beginnen geeft rendement meer tijd, maar kies een risico dat bij je past.
MODULE 7 · VERGELIJKEN
Handig om te weten: Meestal eenvoudig opneembaar; handig voor buffer en doelen dichtbij.
Let op: Rente kan lager zijn dan inflatie; vrij vermogen kan in box 3 meetellen.
Handig om te weten: Regeling via werk met premie en opbouw volgens de afspraken.
Let op: Niet vrij opneembaar zoals een bankrekening; resultaat en bescherming volgen de regeling.
Handig om te weten: Je kiest zelf hoe je aanvult; een kwalificerende lijfrente kan fiscale ruimte hebben.
Let op: Beleggen kan dalen; product, kosten, belastingregels en voorwaarden verschillen.
Een buffer voor onverwachte kosten vraagt vaak om toegankelijk geld. Pensioengeld heeft meestal een bestemming voor later. Denk daarom niet alleen aan rendement, maar ook aan risico, kosten, toegang en bescherming.
MODULE 8 · BOX-3-OEFENING
Vul fictieve bedragen in. De oefening telt ze op om vermogen te bespreken, maar berekent geen belastbaar bedrag of belasting.
Opgetelde voorbeeldbezittingen
€ 12.000,00
Dit bedrag is geen box-3-belastinggrondslag. Vrijstellingen, schulden, waardering en de regels van het betreffende jaar zijn hier niet verwerkt. Een eigen woning valt meestal in box 1; box-3-regels kunnen veranderen.
MODULE 10 · GELDSTROMENKAART
Selecteer een partij. De kaart laat voorbeelden zien van geld dat binnenkomt en waar publieke uitgaven aan bijdragen. Bedragen op een loonstrook zijn niet individueel geoormerkt aan een van deze bestemmingen.
Stap in de route
Betalen verschillende belastingen en premies; welke partij betaalt, hangt af van de heffing.
Ontvanger / route
Ontvangt belastingen en bepaalde premies. Andere geldstromen kunnen naar fondsen, pensioenuitvoerders of verzekeraars lopen.
Stap in de route
De bestemming hangt af van de regeling. Publieke uitgaven komen uit gezamenlijke middelen.
AOW, WW, WIA, bijstand en toeslagen
Zorg, langdurige zorg en publieke gezondheid
Scholen, mbo, hbo en universiteiten
Wegen, water, gemeenten en openbaar vervoer
Politie, rechtspraak en defensie
Voorbeelden van gezamenlijke publieke uitgaven; dit is geen verdeling van jouw specifieke euro en ook geen vast percentage.
MODULE 11 · SORTEEROEFENING
Kies een organisatie en klik op een sector, of sleep haar naar een vak. Meerdere organisaties kunnen bij dezelfde sector horen. Deze voorbeelden zijn vereenvoudigd; officiële indelingen volgen de statistische kenmerken van de instelling.
0 van 9 organisaties goed geplaatst
S.11 niet-financiële vennootschappen · S.12 financiële instellingen · S.13 overheid · S.14 huishoudens · S.15 instellingen zonder winstoogmerk ten behoeve van huishoudens. Een pensioenfonds valt in deze indeling doorgaans onder S.12, niet S.13.